Studia Humanistyczno Społeczne
(Humanities and Social Studies)
ISSN 2081-2493

Daleka Pó?noc – High North to obecnie jeden z kluczowych obszarów w uk?adzie globalnym. Dotyczy równie? terenów USA i Kanady, a w najbardziej interesuj?cym nas kontek?cie europejskim, obejmuje zarówno cz??? kontynentu, wyspy jak i morza (Morze Barentsa, Morze Grenlandzkie) usytuowane za kr?giem polarnym. Obszar ten rozci?ga si? na terytorium kilku krajów, mianowicie: Danii, Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Federacji Rosyjskiej. W epoce wysokich cen surowców energetycznych i ocieplenia klimatu, charakteryzuj? go wysoka aktywno??, a nawet pewna nerwowo?? pa?stw tego regionu.

Trudno si? dziwi? gdy? topnienie lodu i wiecznej zmarzliny mo?e otworzy? nowe wodne szlaki transportowe oraz u?atwi? dost?p do wcze?niej niedost?pnych zasobów. To z kolei stanowi potencjalne ?ród?o sporów, a nawet konfliktów zwi?zanych z wytyczaniem stref zasobów oraz delimitacj? granic. Konsekwencje tego stanu rzeczy mog? z?o?y? si? na wyj?tkow? kombinacj? szans i wspó?czesnych zagro?e?. Inaczej mówi?c wywiera? wp?yw na relacje mi?dzynarodowe w skali wykraczaj?cej poza interesy tylko i wy??cznie naszej pó?kuli.

St?d przedmiotem niniejszego opracowania sta?a si? Daleka Pó?noc, a w szczególno?ci  jej subregionalne kr?gi (Norden i Arktyka). Mimo trudno?ci wynikaj?cych z aktualno?ci tematu, a tym samym braku czasowego dystansu pozwalaj?cego na spokojn?, naukow? analiz? zagadnienia, Autorzy zdecydowali si? skoncentrowa? na  kilku podstawowych sprawach:

1. pa?stwach Norden – wymiarze regionalnym i globalnym ich aktywno?ci (J. Jaskiernia, A. Kubka);
2. roli pa?stw nordyckich w polityce UE (M. Grzybowski, M. Tomala);
3. ocenie aktualnych wyzwa? i zagro?e? w Arktyce jako osi problemów Dalekiej Pó?nocy (V. Gul-Rechlewicz, K. Kubiak, A. Makowski, L. Ampleman, J. Grzela).

...

Ryszard M. Czarny

Kielce

Spis tre?ci
Table of contents

Czytaj online

1		Ryszard M. Czarny Wprowadzenie
2		Jerzy Jaskiernia Globalizm a regionalizm: inicjatywy pa?stw Europy Pó?nocnej na forum Rady Europy dotycz?ce doskonalenia systemu ochrony praw cz?owieka
3		Andrzej Kubka Norweskie interesy w globalizuj?cym si? ?wiecie
4		Marian Grzybowski Wymiar Pó?nocny w polityce Unii Europejskiej – znaczenie dla Finlandii
5		Magdalena Tomala Ochrona ?rodowiska regionu Morza Ba?tyckiego
6		Violetta Gul - Rechlewicz Autonomiczny wymiar globalizuj?cej si? Arktyki
7		Krzysztof Kubiak ?egluga morska w Arktyce. Szanse i zagro?enia
8		Andrzej Makowski Pó?nocna Droga Morska i perspektywy jej wykorzystania w ?egludze mi?dzynarodowej
9		Luc Ampleman Arctic mobility versus polar transportation: how far is the Far North and for whom?
10		Joanna Grzela Rola i miejsce Arktyki w polityce zagranicznej Polski
11		Informacja